Ervaringskennis verhoudt zich tot de begrippen ervaring en ervaringsdeskundigheid. De relatie is daarom van belang en komt in onderstaande uitleg aan de orde.

In het algemene taalgebruik worden de termen ‘ervaring’, ‘ervaringskennis’ en ‘ervaringsdeskundigheid’ vaak anders gebruikt, begrepen en geduid dan wij op het Ervaringskennisplein doen.

Hieronder leggen we uit hoe de begrippen op het Ervaringskennisplein worden gebruikt. Het in 2022 verschenen beroepscompetentie-profiel Ervaringsdeskundigheid (BCP-E) is daarbij leidend geweest. Het BCP-E is door een brede vertegenwoordiging van het werkveld onder regie van de Vereniging van Ervaringsdeskundigen (VvEd) tot stand gekomen. Onderstaand schema van Hilko Timmer, dat opgenomen is in het BCP-E, visualiseert de relatie tussen ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid.

Hoewel het BCP-E zich “beperkt” tot beroepsmatige inzet van ervaringsdeskundigheid, geldt dit voor het ervaringskennisplein nadrukkelijk niet. Alle inzet van ervaring, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid telt. Inbreng hiervan op wat voor manier dan ook draagt bij aan een betere aansluiting tussen leefwereld en systeemwereld. Wel is het goed om je bewust te zijn van de verschillende begrippen om zo tot de juiste inzet bij de juiste situatie te komen. Verwarring rondom de begrippen leidt in de praktijk namelijk vaak tot een mismatch qua verwachtingen.

Ervaring

Ervaring als algemene term betekent zowel het meemaken en beleven, alsook de kennis die daardoor opgedaan is. Op het Ervaringskennisplein wordt in navolging van het beroepscompetentieprofiel ervaringsdeskundigheid (BCP-E) onderscheid gemaakt tussen het meemaken en beleven en de daardoor verkregen kennis.

In de context van Ervaringskennisplein ‘beperkt’ het begrip ‘ervaring’ zich tot het meegemaakt en beleefd hebben, zonder dat er betekenis aan gegeven is. Het gaat om een individuele beleving.

Voor het kenniselement wordt in de context van het Ervaringskennisplein gesproken van ervaringskennis, zoals dat ook in het BCP-E gebruikt wordt, in paragraaf 3.1.

Ervaringskennis

We onderscheiden ervaringskennis in twee onderdelen: individuele en ook collectieve ervaringskennis Zie voor dit onderwerp ook BCP-E, paragraaf 3.2.

Individuele ervaringskennis is kennis verkregen door ondervinding. In de meest brede zin is individuele ervaringskennis alles wat iemand kent en weet vanuit doorleefde ervaring. Er is ruimte geweest om te mogen ervaren, er is op de ervaring gereflecteerd en er is betekenis aan die ervaring gegeven.

Collectieve ervaringskennis is bij elkaar gebrachte individuele ervaringskennis. Door het uitwisselen en verbinden van individuele ervaringskennis en op basis van de daarvan gevonden overeenkomsten en inzichten ontstaat collectieve ervaringskennis. Deze bron van kennis komt naast de andere twee bronnen van kennis: professionele en wetenschappelijke. Deze bronnen beïnvloeden elkaar en de scheiding tussen deze drie bronnen staat nooit helemaal vast. Onderscheidend voor ervaringskennis is dat het aspect van de doorleefde ervaring primair is.

Ervaringsdeskundigheid

Ervaringsdeskundigheid in de breedte is als volgt te definiëren “Het door ervaring deskundig zijn.”

In de context van het Ervaringskennisplein gebruiken we de term specifieker. Ervaringsdeskundigheid is hier “het in bezit zijn van collectieve ervaringskennis, aangevuld met professionele competenties ten behoeve van het inzetten van deze kennis.”

Ervaringsdeskundige

Ook het begrip ervaringsdeskundige is voor algemeen gebruik breder beschreven dan voor het gebruik binnen het Ervaringskennisplein. Het brede begrip omschrijft een ervaringsdeskundige als ‘iemand die door (levens)ervaring deskundig is geworden op een bepaald terrein” (Onze Taal https://onzetaal.nl/taalloket/ervaringsdeskundige).

In de kern is dit ook de betekenis die we op het Ervaringskennisplein gebruiken. Wel wordt er nadere invulling gegeven aan wat er onder ‘deskundig’ wordt verstaan.

Ervaringsdeskundige in de context van het Ervaringskennisplein omschrijven we dan zo: “Een ervaringsdeskundige is iemand die door (levens)ervaring deskundig is geworden op een bepaald terrein. Aan de (levens)ervaring is betekenis gegeven en de opgedane kennis (individuele ervaringskennis) is verbonden met de opgedane individuele ervaringskennis van anderen. De ervaringsdeskundige heeft door scholing of andere routes, competenties toegevoegd om deze collectieve ervaringskennis effectief in te zetten.”